Како ги рангираме кредитите

Рекламираната камата ретко ја кажува целата приказна. Затоа за секој кредит пресметуваме колку навистина ќе вратите за вашиот износ и рок и од тоа градиме оценка од 0 до 10.

Пресметка на трошокот и СВТ

За секој кредит правиме целосен план на отплата: месечни рати (или еднократно враќање кај краткорочните брзи кредити) и секој задолжителен надомест во моментот кога се плаќа, на пример провизија на почетокот, месечно водење сметка или годишно осигурување. Од тоа прикажуваме две бројки:

• Вкупен трошок во денари и како процент од износот: сè што плаќате над позајмените пари, вклучително и трошоците надвор од СВТ. Ова е најдобрата споредба меѓу кредитите.
• СВТ како што ја дефинира законот: каматата и надоместоците што влегуваат во неа, со стандардната формула од европската директива за потрошувачки кредити. Важи за вашиот износ и рок, па може да се разликува од објавената, која кредиторот ја пресметува за свој пример.

Трошоците надвор од СВТ (на пример надомест за обработка кај финансиските друштва или експресна исплата) не ги ставаме во СВТ, затоа што за краток кредит годишната стапка би изнесувала стотици или илјадници проценти и не би кажала ништо корисно. Ги покажуваме посебно и ги вклучуваме во вкупниот трошок.

Кај брзите кредити еднократните надоместоци (провизија за одобрување, експресна обработка) ги распределуваме во ратите, или ги додаваме на враќањето кај кредит со едно плаќање. На почетокот ги сметаме само кога кредиторот јасно наведува дека така ги наплатува, како Нумоне. Во секој случај се дел од вкупниот трошок. Кредитор што ја наплатува провизијата однапред ќе прикаже пониска рата, а повисока СВТ од нашата.

Законот поставува горни граници: СВТ кај потрошувачките кредити најмногу 61,25% (втората половина на 2026), а кај финансиските друштва трошоците надвор од СВТ најмногу 60% од износот. Кредит чии трошоци за вашиот износ и рок ги надминуваат нема транспарентно прикажана цена: го означуваме како недоволно транспарентен, не прикажуваме СВТ, оценката за транспарентност е 0 и го рангираме под сите транспарентни кредити. На картичката сепак стои сè што би платиле: ратите, каматата и секој надоместок одделно, според тарифата и калкулаторот на кредиторот. Некои кредитори објавуваат СВТ пресметана како месечната стапка помножена со 12, што е пониско од ефективната годишна стапка што ја пропишува законот.

Кредитор што не објавува што е потребно за кредитот не може да биде на врвот само поради цената. Освен оценката за транспарентност, за секој необјавен основен податок (документи, жиранти, рок за одобрување, исплата) вкупната оценка ја намалуваме за уште 0,5, а за необјавени или само проценети износи на надоместоците за 0,75. Што недостасува стои на картичката, под пресметката на оценката.

Кај променлива камата ја користиме тековната вредност на референтната стапка (на пример СКИБОР) плус маржата на банката, со почитување на најниската стапка. Покажуваме и колку би била ратата ако референтната стапка порасне за 2 процентни поени. Износите во евра и денари ги претвораме по приближен курс од 61.5 денари за евро.

Надоместоците што се плаќаат само ако нешто се случи (доцнење, предвремена отплата) не влегуваат во трошокот, но влијаат на оценката за транспарентност и флексибилност.

Опции што ги избирате вие

Многу брзи кредити имаат дополнителни услуги што не влегуваат во СВТ, но значително го поскапуваат кредитот. Со полињата за избор во калкулаторот одлучувате дали да ги вклучиме:

• Прв кредит. Ги применуваме промоциите за нови клиенти, на пример прв кредит без камата и трошоци. Кредитите што постојат само како промоција ги прикажуваме само тогаш.
• Пензионер сум. Кредитите наменети само за пензионери ги рангираме само тогаш. Инаку ги прикажуваме најдолу, со ознака, и не ги споредуваме со кредитите што навистина можете да ги земете.
• Експресна обработка. Го додаваме надоместокот за побрза обработка. Кај повеќето кредитори тоа значи побрзо одобрување; кај оние што ги исплаќаат парите подоцна (Tigo по 14 дена), исплата веднаш. Кога исплаќа кредиторот прикажуваме само ако тоа го наведува на својата страница.
• Исплата во готово. Го додаваме надоместокот за подигнување во експозитура.
• Дополнително осигурување. Кај банките, опционалното осигурување што го нудат.

На секој кредит покажуваме колку би ве чинела секоја од овие опции за вашиот износ и рок, дури и кога не е вклучена. Кога надоместокот зависи од износот и рокот, го читаме од табелата на кредиторот.

Со „Исклучи кредити“ ги тргате кредитите што бараат жирант, залог (злато, накит, возило, имот или депозит), административна забрана или меница, или задолжително осигурување. Ги наведуваме под резултатите со причината. Кредит кај кој кредиторот не објавува дали бара нешто од ова останува во листата, а на картичката пишува „Не е објавено“. Кај брзите кредити жирантите, залогот и административната забрана се исклучени однапред, бидејќи луѓето ги избираат брзите кредити токму затоа што бараат само лична карта и уредна кредитна историја. Со едно кликнување ги вклучувате и нив.

Проверка со калкулаторите на кредиторите

Пресметките ги проверуваме со примерите што ги објавуваат самите кредитори. Основа е калкулаторот на Tigo: за 103.500 ден. на 6 месеци добиваме рата од околу 19.680 ден. и СВТ од околу 58%, исто како на tigo.mk. Месечните надоместоци од преостанатата главница ги вклучуваме во еднаква рата, како што прават кредиторите, а надоместоците што се распределени во ратите ги распределуваме и ние.

Кога кредиторот наплаќа задолжителен надомест, а не го објавува износот, го проценуваме од неговиот репрезентативен пример ако постои, и тоа го означуваме. Ако не може да се процени, вкупниот трошок го прикажуваме како „најмалку“. Таков кредит може да добие најмногу 8 од 10 за трошок и не може да биде прогласен за најевтин.

Не рангираме кредити кај кои кредиторот не ја објавува каматата, кај кои не е јасно дали каматата е месечна или годишна, или кај кои нашата пресметка е под половина од СВТ што ја објавува самиот кредитор, а дел од трошоците не се објавени. Тоа значи дека недостасуваат големи трошоци. Таквите кредити ги наведуваме под рангирањето, со објавената СВТ и причината.

Фактори и тежини

Вкупен трошок

Колку вкупно ќе вратите над износот на кредитот за вашето сценарио: камата и сите задолжителни надоместоци. Најевтиниот кредит добива 10, а другите се оценуваат според тоа колку се поскапи од него.

Транспарентност

Колку може да се дознае пред аплицирање. Најмногу одземаме кога кредиторот не објавува што е битно: потребни документи, жиранти, рок за одобрување, кога се исплаќаат парите (по 2 поени за секое) и јасни износи на надоместоците (3 поени). Помалку одземаме за трошоци надвор од објавената СВТ, надомест за предвремена отплата, необјавена СВТ и голем број задолжителни надоместоци.

Флексибилност

Широк избор на рокови, бесплатна предвремена отплата, грејс период и сигурност на каматата (фиксна или долг фиксен период).

Брзина и достапност

Онлајн апликација, брзина на одобрување, дали треба жирант, хипотека или плата во банката.

Доверба и ажурност

Дали лиценцата на кредиторот е потврдена во регистарот на НБРСМ или Министерството за финансии и колку неодамна ги проверивме условите. Кредитори со одземена или суспендирана дозвола не се прикажуваат.

Од каде се податоците

Условите ги внесуваме рачно од веб страниците на кредиторите, нивните тарифници и информативните формулари што банките ги објавуваат пред склучување договор. Секоја бројка има врска до изворот и датум на проверка. Статусот на лиценцата го проверуваме во регистрите на НБРСМ и Министерството за финансии.

Кога кредиторот има калкулатор на својата страница, пресметките ги проверуваме со него за повеќе износи и рокови. Времето за одобрување кај брзите кредити го прикажуваме како 15 минути кога кредиторот така наведува, а инаку како до 24 часа; кај банките само она што го објавуваат. Кога исплатата доцни (на пример 14 дена по потпишувањето), тоа е посебно наведено.

Платени позиции

Ако некогаш прикажеме платена позиција, таа ќе биде јасно означена како „Спонзорирано“ и никогаш нема да ја промени оценката или редоследот на рангирањето.